Halucynacje (omamy)

Jednym z najczęściej spotykanych objawów zaburzenia spostrzegania w chorobach psychicznych są halucynacje (omamy). Halucynacjami nazywamy w psychiatrii fałszywe spostrzeganie: chorzy widzą obrazy i przedmioty, które nie istnieją, słyszą- rozmowy lub słowa przez nikogo nie wypowiadane, czują zapachy, których nie ma. Halucynacje mogą więc mieć różną modal- ność.

Już Esquirol pisał, że halucynat to „człowiek mający wewnętrzne przekonanie, że coś spostrzega, kiedy na zewnątrz nie ma żadnego obiektu, zdolnego do wywołania jego spostrzeżenia” (14, s. 9). Ta definicja Esquirola legła u podstaw twierdzenia psychiatrów, że do powstania halucynacji nie są potrzebne bodźce. Przy iluzjach istnieje bodziec spostrzegany przez chorego w sposób zniekształcony. W zależności więc od występowania lub też braku bodźca, zaburzenia spostrzegania należą do kategorii iluzji lub halucynacji (omamów).

Treść omamów jest bardzo różna mogą być one neutralne i wówczas chorzy reagują na nie spokojnie. Mogą też mieć charakter imperatywny: „głos” nakazuje chorym coś zrobić. Na przykład, pewnej chorej ,,głos nakazał” spalić swoje rzeczy innej chorej (kasjerce) „głos nakazał wyrzucić pieniądze”. „Głosy” bywają grożące — np. zabiciem. Pod wpływem tych głosów chorzy postępują w ten czy inny sposób (wspomniane wyżej osoby rzeczywiście spaliły rzeczy i wyrzuciły pieniądze).

Chorzy traktują omamy jak rzeczywiście spostrzegane przedmioty lub słyszane słowa. Ich zachowanie się często zależy od tych właśnie fałszywych spostrzeżeń nierzadko zaprzeczają oni posiadaniu omamów, ale ich zachowanie się wskazuje, że je po-

siadają. Na przykład chory rozmawiając z lekarzem, nagle odpowiada „głosowi”: „Nie przeszkadzaj, widzisz, że jestem zajęty”. Inny odgania myszy, które jakoby pełzną po jego rękawie (przy delirium tiemens). Przy omamach węchowych chorzy odmawiają jedzenia, mówiąc, że: „pachnie benzyną, naftą, zgnilizną”

Oto cechy odróżniające halucynacje (omamy) od wyobrażeń i upodabniające je do obrazów realnych przedmiotów. Obraz halucynacji lokalizowany jest w rzeczywistości chory, który doznaje halucynacji, potrafi dokładnie wskazać miejsce halucynacji: mówi, że ten obraz znajduje się „na prawo”, że „samochód stoi pod oknem”,

halucynacje mają zabarwienie zmysłowe chorzy wiedzą, czy „głos” należy do mężczyzny, czy do kobiety, widzą barwę jaskrawą, ciemną, widzą małe lub duże zwierzęta. Zmysłowość, lokalizacja w otaczającej rzeczywistości odróżnia omamy od wyobrażeń. Właśnie owa zmysłowość obrazu utrudnia choremu prawidłowy do niego stosunek zewnętrzna lokalizacja i wyraźna zmysłowość zbliża omamy do obrazu realnych przedmiotów. Jednocześnie omamy różnią się od wyobrażeń tym, że powstają w sposób mimowolny. Chory nie potrafi ich wywołać, nie potrafi się też od nich uwolnić powstają one wbrew jego pragnieniom i wysiłkom woli.

Dodaj komentarz

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>