Jak chory próbuje oszukiwać lekarza

Niektórzy chorzy próbują w sposób niemal fotograficzny wyrazić rysunkiem daną sytuację życiową. Na przykład, przy poleceniu zapamiętania wyrażenia „wesołe święto”, chory mówi: „Cóż mam narysować? Trzeba by harmonię, taniec, można by jeszcze nakryty stół, butelki no i jedzenie. Jak to wszystko przedstawić? Nie jestem artystą malarzem, a i malarz długo musiałby to rysować”. W efekcie chorzy gorzej zapamiętywali słowa, jeśli, próbowali stosować upośrednienia.

Proces upośrednaanda niewiele pomagał również tym chorym, którzy tworzyli zbyt formalne, pseudóabstrakcyjne związki, na zasadzie podobnego brzmienia. Na przykład dla zapamiętania pojęcia „zwątpienie” (somnienje) chory rysował rybę – suma (som), dlatego, że takie same były pierwsze sylaby.

Zagadnieniu zaburzeń zapamiętywania upośrednionego poświęcona jest praca Bondariewej (15). Przedmiotem badania autorki było ustalenie i analiza różnorodnych ogniw, których zaburzenie leży u podstaw patologii procesu upośrednienia oraz ustalenie czynników „odpowiedzialnych” za nieumiejętność posługiwania się środkami pomocniczymi, które zmieniają strukturę procesów mnestycznych, czyniąc ją specyficznie ludzką (Wygotski, Leon- tiew, Smirnow). Bondariewa badała chorych, na padaczkę (grupa ta składała się z dwóch podgrup – chorych na „padaczkę objawową” i chorych na „epilepsję”) oraz chorych z ogniskowym uszkodzeniem mózgu (z dysfunkcją środkowych partii czołowych części mózgu). Stosowane metody to bezpośrednie i upośrednio- ne (według Leontiewa i Łurii) zapamiętywanie słów.

Najważniejszym wynikiem pracy Bondariewej było stwierdzenie mniejszej (w porównaniu z zapamiętywaniem bezpośrednim) efektywności upośrednionego zapamiętywania u określonej grupy chorych jest to wynik przeciwny do uzyskanych w efekcie badania ludzi\ zdrowych (Leontiew). U różnych grup chorych występowały różne zaburzenia pamięci. O ile u chorych na padaczkę objawową upośrednianie w niewielkim stopniu sprzyjało polepszeniu zapamiętywania, o tyle w grupie chorych na epilepsję wprowadzenie upośredniania przeszkadzało w odtwarzaniu, obniżało jego produktywność.

W celu wyjaśnienia tego zjawiska Bondariewa analizowała przebieg działania upośrednionego. Głównym wskaźnikiem określającym, w jakim stopniu wykorzystywane są różne środki pomagające w zapamiętywaniu, była analiza związków, które tworzyli badani. Pierwszy parametr stanowiła ich strona treściowa (charakterystyka cech wykorzystanych przy tworzeniu ogniw upośreclniających). Związki tworzone przez chorych na padaczkę, przy stosowaniu metody Leontiewa, zaliczyła Bondariewa do dwóch kategorii. Pierwsza z nich to związki znaczeniowe, przy tworzeniu których chorzy kierowali się obiektywnymi cechami przedmiotów i zjawisk, oraz ich społecznie przyjętym znaczeniem. Najistotniejszą podstawę tworzenia związków drugiego rodzaju stanowił element czysto zewnętrzny – wrażenie badanego, uwarunkowane albo sposobem przedstawienia materiału, albo czynnikami emocjonalnymi, subiektywnymi.

Dodaj komentarz

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>