Myślenie aktywne a rozpoznanie choroby

Te ogólne tezy filozofii marksistowsko-leninowskiej legły u podstaw poglądów psychologii radzieckiej dotyczących natury procesów psychicznych, w tym również myślenia. Myślenie jest szczególną formą działania, kształtującą się w praktyce, w której staje przed człowiekiem konieczność rozwiązania jakiegoś zadania.

Dla zrozumienia natury czynności myślowych duże znaczenie ma poznanie ich genezy. Właściwości psychiczne kształtują się w procesie rozwoju on- togenetycznego. Słuszność traktowania procesów psychicznych, w tym i myślenia, jako wewnętrznych, duchowych cech, jako zamkniętych w sobie funkcji duchowych, usiłował za pomocą swych badań obalić Wygotski. Wypowiadał on nieraz myśl, że procesy psychiczne kształtują się w trakcie społecznego współdziałania ludzi, ich wzajemnych kontaktów, że działanie, początkowo rozdzielone między dwie osoby staje się sposobem zachowania każdej z nich.

Twierdzenie, mówiące że działanie psychiczne wywodzi się z działania zewnętrznego, najkonsekwentniej rozwinęli Leontiew i Galperin. Prace Galperina wykazują, że każdy proces poznania zaczyna się od interakcji z konkretnymi przedmiotami. Później operacja traci charakter działania zewnętrznego z przedmiotami i przenosi się na mowę, następnie zaś do wnętrza, „dla siebie”. Dzięki temu, odrywa się ona od konkretnych warunków przedmiotowych i przybiera bardziej uogólniony charakter. Dokonuje się, według słów autora, specyficzne „skrócenie procesu”, jego automatyzacja i przejście w stereotyp dynamiczny.

W opisany wyżej sposób Leontiew widzi tworzenie się mechanizmu działania funkcji psychicznej, mówiąc jednocześnie, że wiele ogniw tego procesu staje się zbędne – nie są one podtrzymywane, i stopniowo zanikają. Jednocześnie z tym skracaniem się procesu pewne związki „systemu redukowanego” utrwalają się.

Zaporożec wyprowadza podobne wnioski na podstawie ekspe-rymentalnego badania kształtowania się mimowolnych ruchów u dziecka. Należy zaznaczyć, że pojmowanie procesów psychicznych jako pochodnych w stosunku do działania zewnętrznego, spotykamy także u wielu postępowych psychologów zagranicznych (Piaget, Wallon).

Rozwijające się w psychologii radzieckiej poglądy mówiące, że działanie teoretyczne wywodzi się z działania zewnętrznego, a cechy psychiczne zarówno ogólne, jak i specjalne, są produktem rozwoju ontogenetycznego, opierają się na teoriach Sie- czenowa -i Pawłowa o odzwierciedlającej naturze psychiki. W Elementach myśli Sieczenow (99, 251 -252), mówi, że myśl powstaje z utworzenia wyobrażeń o przedmiocie i przechodzi bezpośrednio w „obszar pozazmy słowy”: „Przejście myśli z obszaru doświadczalnego do pozazmyslowego dokonuje się za pomocą analizy, syntezy i uogólniania. W fym sensie stanowi ona na-turalną kontynuację poprzedniej fazy rozwoju, nie różniącej się od niej metodami, a więc i procesami myślenia”.

Dodaj komentarz

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>