Category Psychologia kliniczna

Analiza psychologiczna

Jako metodę zastosowano łącznie analizę psychologiczną danych z historii choroby oraz eksperymentalne badanie psychologiczne. Wydzielono dwie grupy danych: jedna z nich dotyczy zaburzeń hierarchii motywów, druga – sposobów kształtowania się nowej potrzeby (patologicznej). Przed dokonaniem analizy przytoczymy dla ilustracji przedstawione przez Bratusa dane z historii choroby.

Czytaj więcej

Brak logiki u chorych

Z taką oceną zgodne są też poglądy Grulego, który określił zaburzenia myślenia przy schizofrenii jako zaburzenia „napięcia”,, u podstaw którego leży zaburzenie aktywności jednostki. Zgadzają się z tymi twierdzeniami również Seringer (wysuwający koncepcję słabości „łuku intencjonalnego” będącego przyczyną zaburzeń myślenia chorego na schizofrenię) oraz Sztranski (mówiący o „intrapsychicznej ataksji” chorych).

Czytaj więcej

Zaburzenia upośredniania i hierarchii motywów

Nie możemy na obecnym etapie naszych badań zaproponować jednoznacznej klasyfikacji zaburzeń osobowości. Dlatego zatrzymamy się na tych zmianach osobowości, które można analizować za pomocą dobrze w psychologii radzieckiej opracowanych pojęć teoretycznych. Należy do nich na przykład pojęcie działania. Analizę działania, jak to niejednokrotnie pisał Leontiew, powinno się przeprowadzać za pomocą analizy zmiany motywów.

Czytaj więcej

Dynamiczny aspekt procesu upośrednienia

Drugi parametr to dynamiczny aspekt procesu upośrednienia (analiza jego cech czasowych). Mógł on być: a) prawidłowy, oparty na kolejnym operowaniu poszczególnymi elementami b) nieprawidłowy, kiedy to chorzy nie zatrzymując się na wydzielonym ogniwie upośredniającym, ciągle „nanizywali” szczegóły, wyliczali drugorzędne właściwości elementów związku.

Czytaj więcej

Zaburzenia emocjonalne u chorych w pierwszym etapie choroby

W niektórych natomiast przypadkach zaburzenie dynamiki myślenia było bardziej trwałe, zmieniało samą strukturę myślenia. Labilność sądów stawała się jakby stałą cechą myślenia. Taka stała labilność myślenia występowała u chorych z psychozą mania- kalno-depresyjną w maniakalnej fazie choroby.

Stan maniakalny charakteryzuje się podwyższonym nastrojem’ i samopoczuciem, pobudzeniem psychomotorycznym. Chorzy głośno mówią, śmieją się, żartują, pomagając sobie żywą, ekspresyjną gestykulacją i mimiką. Niezwykle łatwo rozprasza ich każde nowe wrażenie, wypowiedziane słowo, dostrzeżone przedmioty przyciągają ich myśli i wyobrażenia, które zmieniają się tak szybko, że chorzy nie potrafią ich zwerbalizować. Nim zdążą zakończyć jedną myśl przechodzą do innej, czasami wykrzykują tylko pojedyncze słowa. Charakterystyczne jest to, że mimo niezwykłego rozproszenia i dekoncentracji uwagi chorzy w stanie ma-

Czytaj więcej

Podstawy patopsychologii

żyteczna przy ustalaniu rozpoznania, różnicowaniu objawów oraz przy pracy rehabilitacyjnej. W badaniu zaburzeń pamięci najważniejsze problemy to: 1) organizacja czynności pamięciowych (zapamiętywanie pośrednie i bezpośrednie, dowolne i mimowolne), 2) dynamika procesu mnestycznego, 3) motywacyjne komponenty pamięci.

Należy zaznaczyć, że nie zawsze udaje się w określonym zespole amnestycznym dokładnie wyodrębnić poszczególne czynniki, gdyż najczęściej występują one wspólnie. Można jednak wykazać dominującą rolę któregoś z nich. Analiza zespołu amnestycznego komplikuje się jeszcze bardziej, ponieważ tzw. osiowe symptomy, spowodowane bezpośrednio przez stany chorobowe mózgu, łączą się z wtórnymi, nakładającymi się na nie objawami. Koncepcję Wygotskiego o przeplataniu się „kulturowych” i „naturalnych” funkcji procesów psychicznych ze szczególną wyrazistością uwidaczniają zaburzone procesy pamięci. Mimo to, badania eksperymentalne w tej dziedzinie pozwalają na wydzielenie dominującego znaczenia funkcjonalnego któregoś z czynników. 1. Zaburzenia pamięci bezpośredniej

Czytaj więcej

Omamy rzekome (pseudohalucynacje)

Szczególne zainteresowanie budzi u psychologów ten rodzaj omamów, który nosi nazwę pseudohalucynacji. Po raz pierwszy zostały one szczegółowo opisane przez znanego rosyjskiego psychiatrę, Kandynskiego (1887) i przez francuskiego psychiatrę, Clerambault.

W książce pt.: O pseudohalucynacjach , Kandynski (35, 44) odróżnia pseudohalucynacje zarówno od prawdziwych halucynacji, jak od pewnych obrazów pamięci i fantazji: ,,[…] W wyniku pobudzenia pewnych (koitykalnych) sensorycznych płatów mózgu w świadomości powstają bardzo żywe, dokładnie określone obrazy (tj. konkretne czuciowe wyobrażenia), które jed-nak wyraźnie różnią się w świadomości odbierającego je podmiotu od rzeczywiście halucynacyjnych obrazów tym, że nie mają właściwego tym ostatnim charakteru obiektywnej rzeczywistości przeciwnie, odbierane są jako coś subiektywnego, a jednocześnie, jako coś dziwnego, nowego, coś bardzo różnego od zwykłych obrazów, wspomnień i fantazji”.

Czytaj więcej

Podstawy patopsychologli

tologii ta czuciowa „podkładka” samodoznania zostaje jednak zaburzona i może być odbierana jako uczucie obcości, sugestyw- ności, narzucania się własnych myśli, uczuć, czynności. Współczesny badacz problematyki depersonalizacji, Mehrabian (69), wskazując na niezasadność wyjaśnień omawianego tutaj zjawiska z pozycji asocjacjonizmu, fenomenologii, psychologii antropologicznej, czy wreszcie psychoanalizy, wiąże je z zaburzeniem poszczególnych „uczuć gnostycznych” – systemu zautomatyzowanych odczuć zlanych normalnie z odzwierciedlaniem obrazów psychicznych.

Czytaj więcej

Wahania psychiczne oraz utrata koncetracji

W miarę tego, jak alkohol staje się sensem życia, poprzednie nastawienia, zainteresowania, schodzą na dalszy plan. Praca przestaje chorego interesować – potrzebna jest tylko jako źródło pieniędzy. Rodzina, będąca poprzednio przedmiotem troski i opieki, staje się przeszkodą na drodze do zaspokojenia pragnienia. „Jesf to – podkreśla Bratus – główny punkt degradacji osobowości przy chronicznym alkoholizmie stopniowe niszczenie poprzedniej, powstałej przed chorobą hierarchii potrzeb, motywów i wartości oraz kształtowanie w to miejsce nowej hierarchii” (9, s. 132).

Czytaj więcej

Kilka sytuacji historycznych

Od połowy 1945 r., mimo kontynuowania leczenia, wyraźnie narasta apatia, ociężałość, senność. 10 X 1945 r. chory zmarł. Do ostatniego dnia, mimo niezwykle ciężkiego stanu na nic się nie skarżył, chętnie jadł, twierdził tylko, że trochę osłabł i dlatego leży w łóżku.

Podczas sekcji stwierdzono rozsiany ropny leptomeningit, objawy zapalenia opony twardej, widoczne głównie w okolicy ubytków kostnych, ropień prawego płata czołowego z przebiciem do układu komorowego. Badanie anatomopatologiczne wykazało w części korowej mózgu (pole 46 , 44, 10) krwawe wylewy podpajęczynówkowe, ogniska rozmiękania z ziarnistymi kulami i proces ropny z limfocyto-plazmocytarną infiltracją, w okolicach jąder podkorowych i rdzenia przedłużonego. Na pozostałej powierzchni kory widoczny obrzęk komórek nerwowych. Architektonika kory bez zaburzeń. Komórki nerwowe z dobrze widoczną substancją Nissla. Ependyna o powierzchni nierównej. Widoczne postępujące bujanie gleju. Acidofilia. Podobny obraz w czołowej partii mózgu.

Czytaj więcej

Stosunek odtworzonych działań niedokończonych (ON)

Odtwarzanie jest początkowo płynne, po czym często następuje zatrzymanie toku wyliczania. Badany zaczyna aktywnie „poszukiwać”, „grzebać” w swojej pamięci. Przytoczone dane ilościowe dotyczą przede wszystkim „płynnego” okresu odtwarzania. Po zakończeniu doświadczenia eksperymentator pyta badanych, które zadania wydawały im się interesujące lub przyjemne. Wykorzystuje się także ich spontaniczne wypowiedzi. Aby wykluczyć wpływ struktury różnych zadań i występujących między nimi różnic (rozbito je na 2 grupy), również badani

Czytaj więcej

Pseudoagnozje w demencji

Badania spostrzegania wzrokowego u chorych, u których na podstawie danych klinicznych i eksperymentalno-psychologicz- nych stwierdzono otępienie pochodzenia organicznego, potwierdziły nasze przypuszczenia: chorzy ci nie rozpoznawali przedmiotów, jeśli rysunek wykonany był linią punktowaną lub w postaci sylwetki. Zaobserwowano przy tym jeszcze jedną właściwość ich spostrzegania: było ono bezładne, niezróżnicowane.

Czytaj więcej

Traktowanie przez psychologię radziecką myślenia

Traktowanie przez psychologię radziecką myślenia jako działania, które wyrosło z działania praktycznego w procesie życia jednostki, znajduje uzasadnienie w teorii Pawłowa, zgodnie z którą u podstaw myślenia leży działanie odruchowo-warunkowe, kształtujące się w doświadczeniu indywidualnym.

Tak więc, wysuwając twierdzenie o odzwierciedlającej naturze myślenia, psychologowie radzieccy odrzucają tym samym tezy idealistycznej psychologii empirycznej, która traktuje myślenie jako zdolność wrodzoną, jako funkcję wzrastającą wraz z dojrzewaniem mózgu jedynie pod względem ilościowym.

Czytaj więcej