Uwagi eksperymentatora

Uwagi eksperymentatora różnie wpływały na stosunek badanych do pracy. Osoby zdrowe (grupa kontrolna) uważnie przeglądały tekst i poprawiały błędy. Część chorych krytycznie nastawionych do eksperymentu także poprawiała błędy, dostrzegając nawet czasem zjawisko paradoksalne: byli oni tak pochłonięci sprawdzaniem, tak napięci, że ich wysiłki pociągały za sobą nowe błędy. Tylko niewielka część chorych odniosła się obojętnie do poprawiania błędów – byli to chorzy na schizofrenię, w których obrazie klinicznym występowały symptomy bezmyślności. Eksperymentalne badanie psychologiczne, przeprowadzone z tymi chorymi również wykazało nie tyle zaburzenia ich procesów poznawczych, ile zmienioną motywację. Podobne dane przytoczone są w pracach Kożuchowskiej.

W podsumowaniu można powiedzieć, że opisane w tym paragrafie zaburzenia myślenia, nazwane przez nas „zaburzeniami krytycyzmu myślenia”, wychodzą w istocie poza granice zaburzeń procesów poznawczych i powinny być rozpatrywane jako niemożność uświadomienia sobie i ocenienia swojego całościowego zachowania, czyli jako brak krytycyzmu wobec własnej osoby, jako skutek zaburzenia samokontroli zachowania w szerokim znaczeniu tego słowa. Przytoczone dane odrzucają możliwość analizowania działania psychicznego za pomocą analizy zaburzeń jego poszczególnych procesów: pamięci, uwagi, spostrzegania, myślenia. To dobrze znane w psychologii radzieckiej twierdzenie, szczególnie wyraźnie potwierdza rozwiązywanie przez chorych jakiegokolwiek zadania. Przy ocenianiu zdolności do pracy lub ekspertyzie •sądowej nierzadko występuje problem zaburzenia myślenia albo pamięci chorego. Eksperymentalne badania psychologiczne wykazują przy tym, że w rzeczywistości zaburzona jest kontrola własnego działania. Zaburzenie samokontroli i zachowania przybiera .różne formy, między innymi formę zaburzonego myślenia.

Dodaj komentarz

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>