Zaburzenia krytycyzmu myślenia

Zaburzenia celowości myślenia powstają często na skutek braku stałej kontroli własnych czynności i korelacji popełnionych błędów. Elementy tego zjawiska moglibyśmy dostrzec w strukturze tych zmian myślenia, które nazwaliśmy „wielopoziomowością”, „zniekształceniem poziomu uogólniania”. Występuje ono jednak najwyraźniej przy uszkodzeniu czołowych płatów mózgu. Ten rodzaj zaburzeń myślenia można nazwać zaburzeniem krytycyzmu.

Problem krytycyzmu myślenia rozpatrywano w psychologii jedynie w ogólnych zarysach. Rubinsztejn podkreślał, że tylko w procesie myślenia, w którym podmiot mniej lub bardziej świadomie wiąże wyniki procesu myślowego z obiektywnymi danymi, możliwy jest błąd i że „możliwość uświadomienia sobie błędu jest przywilejem myśli”. Podkreślając wartość rozumu, Tiepłow uwydatnia rolę krytycyzmu i traktuje go jako umiejętność rozważania wszystkich „za” i „przeciw” nasuwających się hipotez oraz poddawania tych hipotez wszechstronnej kontroli. Wygotski nie-jednokrotnie podkreślał ścisły związek uświadomienia sobie zjawiska z opanowaniem go. Właśnie w nieuwzględnianiu możliwości opanowania własnych działań i sądów widział on podstawową wadę teorii Kurta Lewina.

Problem krytycyzmu naświetlony został także w pracach Spir- kina, Szorochowej, Bożowicz i jej współpracowników zajmujących się świadomością i samoświadomością. Pojęcie krytycyzmu w patopsychologii nie jest jednoznaczne w niektórych przypadkach rozumie się przez to pojęcie prawidłowy stosunek do swych przejawów chorobowych, np. do majaczeń, halucynacji. W szerszym sensie, krytycyzm polega na umiejętności przemyślanego działania, na porównywaniu, kontrolowaniu, korygowaniu swoich czynności, zgodnie z oczekiwanymi wynikami. Właśnie ta możliwość porównywania stanowi podstawę regulacji zachowania.

Na dokładnej charakterystyce krytycyzmu zatrzymamy się w innym miejscu. Tu chcielibyśmy pokazać, w jaki sposób zaburzenie kontroli zaburza myślenie pozbawiając je celowości. Tak więc przy rozwiązywaniu każdego zadania intelektualnego (np. przy klasyfikacji przedmiotów), operacje intelektualne zastępowane:są bezmyślną manipulacją.

Dodaj komentarz

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>